الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

244

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

خداى تعالى گويد : ( الَّذِينَ يُجادِلُونَ فِي آياتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطانٍ - 35 / غافر ) . ( كه در اين آيه به ستيزه گران و مجادله‌كنندگان بى دليل و برهان اشاره شده ) . و ( فَأْتُونا بِسُلْطانٍ مُبِينٍ - 10 / ابراهيم ) و ( وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا مُوسى بِآياتِنا وَ سُلْطانٍ مُبِينٍ - 96 / هود ) . و ( أَ تُرِيدُونَ أَنْ تَجْعَلُوا لِلَّهِ عَلَيْكُمْ سُلْطاناً مُبِيناً - 144 / نساء ) و ( هَلَكَ عَنِّي سُلْطانِيَهْ - 29 / حاقّه ) كه در آيه اخير احتمال هر دو معنى سلطان مىرود ( يعنى 1 - قهر و تسلّط 2 - دليل و برهان ) . السَّلِيط : به زبان يمنىها يعنى روغن زيتون . سَلَاطة اللّسان : تسلّط و قدرت بر زبان آورى كه بيشتر به صورت مذموم و ناپسند به كار مىرود . مىگويند : امرأة سَلِيطَة : زن بد زبان . و سنابك سَلِطَات : كلاه‌خودها و شمشيرهائى كه محكم و بلندند . سلف : السَّلَف : پيشرو و طلايه‌دار و پيشى گيرنده ، خداى تعالى گويد : ( فَجَعَلْناهُمْ سَلَفاً وَ مَثَلًا لِلْآخِرِينَ - 56 / زخرف ) ( آنها را پيشرو و نمونه‌اى براى ديگران قرار داديم يعنى پيشى گيرنده و عبرت آور ) . و آيه : ( فَلَهُ ما سَلَفَ « 1 » - 275 / بقره ) يعنى : از گناهى كه قبلا مرتكب شده ، دور مىشود .

--> ( 1 ) عبارت ( فَلَهُ ما سَلَفَ ) قسمتى از آيه 275 / بقره است كه مفهوم اين عبارت با تمام آيه به خوبى روشن مىشود . مىگويد - رباخواران از گورشان برنمىخيزند مگر مانند كسانى كه ديوانه‌اند و شيطان آنها را مجنون و آشفته نموده ، زيرا اينان كسب حلال و معامله را با رباخوارى برابر مىدانستند ولى خداوند داد و ستد را حلال و ربا را حرام كرده است ( فَمَنْ جاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهى فَلَهُ ما سَلَفَ وَ أَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ وَ مَنْ عادَ فَأُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ - 275 / بقره ) . يعنى : آنكه از پروردگارش پند پذيرد و از رباخوارى باز ايستد گذشته او و كار او در گذشته با خداست و هر كه تكرار كند و به رباخوارى بازگردد از دوزخيان است و در آنجا جاودان . لذا مؤلّف محترم راغب رحمه اللّه مىگويد - الّا - در آيه 22 / سورهء نساء براى گذشتهء آنهاست نه اينكه زنان پدرانشان را كه به نكاح درآورده‌اند نگهدارند .